Categorie: Veiligheids sheets

Veilige methode

Uit ongevallenrapportageprojecten van IPAF blijkt dat ongeveer een van vijf dodelijke ongelukken met hoogwerkers in de boomverzorging optreden. Toch zijn hoogwerkers de veiligste methode om op grote hoogte te werken, mits een risicoanalyse is uitgevoerd, managers en bedieners gekwalificeerd, getraind en vertrouwd zijn met dit soort machines. Bovendien moeten hoogwerkers gekeurd en goed onderhouden zijn en moeten veilige procedures voor het gebruik worden opgevolgd, inclusief reddingsplan.

Tips

“Of u beroepsmatig of als hobbytuinier werkzaam bent in de boomverzorging: als u een hoogwerker gebruikt om op grote hoogte te werken moet u een formeel erkende bedienertraining hebben gevolgd voor het juiste gebruik van deze uitrusting voor specialisten,” aldus IPAF CEO Tim Whiteman.

Bron: www.ipaf.org/nl

• Hoogwerkers mogen slechts worden opgesteld op een voldoende stevige ondergrond, en moeten tijdens het rijden met geheven last voldoende zijn verzekerd tegen kantelen (goede rijweg, beperkte rijsnelheid, aangepaste remwerking). Eenzijdig verrijdbare hoogwerkers moeten altijd een rijbaan ter beschikking hebben, waardoor bij het rijden geen extra krachten op de constructie optreden.
• Wanneer de bediening van de hoogwerker mogelijk is vanaf meer dan één plaats, moeten de bedieningsinrichtingen zodanig worden beveiligd, dat zonder medewerking van de bestuurder geen bediening mogelijk is vanaf een andere plaats dan die waar de bestuurder zich bevindt.
• Volgens de norm NEN-EN 280 zijn bevestigingspunten voor de veiligheidsgordels verplicht voor het aantal personen dat is toegestaan. Het gebruik van een veiligheidsgordel met korte lijn wordt altijd aangeraden om vallen uit de bak, zeker tijdens het rijden, te voorkomen. Daarnaast voorkomt de lijn dat men te ver buiten de bak gaat. Gebruik geen standaard veiligheidslijn van 2 meter met schokdemper waardoor voorkomen wordt dat men de bak kan verlaten.
• Bij kans op aanrijdingen moeten er afzettingen worden geplaatst, bijvoorbeeld met hekken of kegels. Zo nodig moet de gehele rijbaan worden afgezet.
• Een mobiele hoogwerker mag nooit als lift worden gebruikt of in uitgeschoven positie worden stilgezet en verlaten.
• Het in- of uitstappen op een ander niveau dan het opstellingsniveau van de hoogwerker is in principe niet toegestaan. Eventueel kan na een aanvullende risico-inventarisatie en -evaluatie een uitzondering worden gemaakt als dit op basis van de RI&E veilig mogelijk is.
• Een hoogwerker moet in goede staat van onderhoud verkeren en moet daarom periodiek worden onderhouden en minstens éénmaal per jaar aan een deskundig onderzoek worden onderworpen. Van het verslag van dit onderzoek, alsmede van onderhoudswerkzaamheden, moet een administratie worden bijgehouden. Het verdient de voorkeur dit te doen in een “hoogwerkersboek” (zoals het kraanboek bij hijskranen). Dit vergemakkelijkt bovendien de controle op keuringen en onderhoud door toezichthoudend personeel.

 Bronnen

• Arbobesluit, artikel 3.16, 7.2 en 7.3
• NEN-EN 280 Hoogwerkers. Ontwerpberekeningen; stabiliteitscriteria; constructie; veiligheid; inspectie en beproevingen
• Risico-inventarisatie en -evaluatie van de schoonmaakbranche, zie http://www.commissiecvg.nl

Risico’s

Bij ondeskundig gebruik of het niet in goede staat zijn van de hoogwerker of de beveiligingen, kan de machine kantelen. Ook bestaat het risico van klemmen of knellen, vallende voorwerpen of valgevaar.

Normen en richtlijnen

• Hoogwerkers vanaf 1 januari 1997 in de handel gebracht, moeten zijn voorzien van een CE-markering en een EG-verklaring van overeenstemming.
• Hoogwerkers moeten zijn voorzien van voldoende ondersteuningen, bijvoorbeeld stempels met deugdelijke borging.
• Hoogwerkers met stempels moeten zijn uitgerust met een voorziening waarbij de werkbak slechts kan vertrekken uit transportstand nadat de stempels zijn uitgezet. De stempels mogen pas ingetrokken kunnen worden, nadat de werkbak weer in de transportstand is teruggekeerd. Dit geldt niet voor hoogwerkers waarbij rijden en stempelen niet motorisch maar handmatig gebeurt.
• Hoogwerkers mogen bij wind en hoog geheven last slechts worden gebruikt tot een door de fabrikant vermelde windsnelheid, met een maximum van 13,8 m/s (windkracht 6), tenzij het hoogwerkers betreft die uitsluitend binnen worden gebruikt.
• Mobiele hoogwerkers die uitsluitend binnen worden gebruikt dienen te zijn voorzien van het opschrift “Uitsluitend voor gebruik in gesloten ruimten” (letterhoogte 60 mm). Dit zijn hoogwerkers die elektrisch aangedreven zijn omdat diesel aangedreven hoogwerkers het risico van dieselmotor emissie geven.
• Een hoogwerker moet duidelijk zijn voorzien van de volgende opschriften:

• fabrieksmerk;
• herkenningsnummer;
• bouwjaar
• maximaal aantal personen;
• toelaatbare windsnelheid;
• eigen gewicht van de machine;
• maximaal toelaatbare werklast.

• Op de bedieningsplaats(en) moet duidelijk leesbaar, in de Nederlandse taal, zijn aangegeven hoe de hoogwerker veilig kan worden gebruikt, inclusief gegevens over de stabiliteit. Daarnaast moeten degenen die gebruik maken van hoogwerkers een gedegen opleiding/instructie hebben gehad (mede op basis van de gebruiksaanwijzing van de betreffende hoogwerker) en daardoor de nodige vaardigheid en kundigheid bezitten.
• Op de bedieningsplaats moet een noodstopvoorziening aanwezig zijn, waarmee de bewegingen kunnen worden uitgeschakeld.
• Alle plaatsen op een hoogwerker waar zich tijdens normaal bedrijf personen kunnen ophouden, moeten langs een veilige weg bereikbaar zijn. Deze plaatsen moeten rondom zijn beschut door ten minste een leuning van 1 m hoogte met daaronder op ongeveer halve hoogte een tussenregel alsmede een voetstootlijst van ten minste 15 cm hoogte. De afstand tussen de leuningen onderling en de voetstootlijst mag maximaal 47 cm bedragen. Deze beveiliging mag wegneembaar zijn.
• Bij schaarhoogwerkers moet knelgevaar rondom worden voorkomen. Kleine hoogwerkers, die een opening van 1,20 m breed en 2 m hoog kunnen passeren, mogen hiervan afwijken. Zij moeten dan wel een voorziening hebben die bij knelgevaar de daalbeweging stopzet. Verder dalen is dan pas mogelijk na een interval en een bewuste handeling.

Bronnen

• Arbobesluit, artikel 3.16, 7.2 en 7.3
• NEN-EN 280 Hoogwerkers. Ontwerpberekeningen; stabiliteitscriteria; constructie; veiligheid; inspectie en beproevingen

Risico-inventarisatie en -evaluatie van de schoonmaakbranche, zie http://www.commissiecvg.nl